Cảm nhận một Washington D.C rất gần gũi

Washington D.C trở thành thủ đô của Hoa Kỳ từ ngày 16.7.1790; cùng thời gian xây thành Gia Định và chợ Bến Thành ở Việt Nam. Tới thủ đô của nước Mỹ vào dịp cuối tuần, tôi có cảm giác gần gũi khi gặp khá nhiều người Việt

Washington D.C có tên đầy đủ là Washington District of Columbia (Washington là tên tổng thống đầu tiên của nước Mỹ, 1732-1799). Nằm cạnh dòng sông Potomac và 2 phụ lưu là Anacostia và Rock; Thành phố có diện tích 177km2 (bằng 1/19 thủ đô Hà Nội), dân số gần 600.000 người. Khác với Hà Nội, Washington D.C được quy hoạch chặt chẽ ngay từ lúc thành lập, theo kiến trúc của Pierre Charles L'Enfant - một kỹ sư, kiến trúc sư, nhà quy hoạch thành phố nổi tiếng người Pháp (1754-1825). Khác hẳn nhiều thành phố nổi tiếng của Mỹ và thế giới, Washington D.C không có nhà cao tầng.

Từ năm 1910 đã có quy định, tất cả các công trình kiến trúc ở thủ đô không được cao quá 88m (độ cao của tòa nhà Quốc hội - điện Capitol). Sau đấy luật còn buộc các tòa nhà chỉ được phép cao bằng độ rộng của đường phố bên cạnh cộng thêm 6,1 m. Nhiều người gọi đùa đây là "thành phố lùn", bởi các tòa nhà thấp và luôn tiện lợi, các con phố sáng sủa và thoáng khí, hoàn toàn trái ngược New York. Thành phố được chia thành 4 khu: Tây Bắc (NW), Đông Bắc (NE), Đông Nam (SE) và Tây Nam (SW), lấy điện Capitol làm trung tâm. Các đường phố trục đông - tây khởi đầu bằng chữ cái, những con đường trục bắc - nam bắt đầu bằng số, cùng với hướng (khu). Các tuyến đường từ trung tâm đều có tên 50 tiểu bang và các vùng lãnh thổ, lãnh hải. Nghe tên đường là có thể định vị và định hướng được

Tên các con đường ở Washington được sử dụng bằng chữ và số để có thể dễ dàng định vị và định hướng

Có lẽ đây là thành phố và là thủ đô duy nhất trên toàn cầu có dân số ngày càng giảm! Đa phần nhân viên làm việc tại thủ đô đều có nhà ở vùng phụ cận, thuộc bang Maryland và Virginia. Đi xa một chút, nhà cửa thoáng mát, giá cả lại vừa phải nên chẳng cần vận động hay kêu gọi, dân cứ tự động rời thủ đô đắt đỏ. Các con đường ở Mỹ thênh thang, 5-7 làn xe, đi xe riêng hay các phương tiện giao thông công cộng đều rẻ, 100km chỉ mất trên dưới 1 giờ nên dại gì chen chúc ở thủ đô. Cũng thời lượng đấy ở Hà Nội và Sài Gòn chỉ di chuyển được hơn 15km. Nhưng điều kinh ngạc là ở đây số tội phạm và những vụ bạo động lại đứng đầu nước Mỹ. Chính phủ Liên bang và cảnh sát Mỹ đã trấn áp quyết liệt để giảm bớt tiếng xấu cho thủ đô. Thủ đô chủ yếu dành cho các cơ quan công quyền và khách du lịch nên buổi tối thường khá vắng vẻ. Tỷ lệ người Mỹ gốc Phi và người da màu ở đây cao nhất nước.

Thời điểm tới Washington D.C tuyệt vời nhất là cuối tháng ba đến đầu tháng tư - mùa lễ hội hoa anh đào, có khoảng 4.000 cây anh đào gồm 17 loại khác nhau quanh hồ Tidal, dọc sông Potomac, quanh tượng đài Washington... Ngày đẹp nhất trong mùa được gọi là Peak Blossom Date. Hằng năm có khoảng hai triệu du khách tới thưởng ngoạn loại hoa của xứ sở mặt trời mọc. Lễ hội với hàng chục sự kiện vui chơi tiêu khiển mà tâm điểm là lễ rước kiệu hoa tưng bừng trên đại lộ Constitution. Hội thi đoán ngày hoa nhộn nhịp dành cho du khách và những người trông nom hoa rất phấn chấn. Loài hoa xinh đẹp này là món quà hữu nghị của thị trưởng Tokyo - Yukio Ozaki tặng người dân Washington D.C vào năm 1912. Từ đấy tới nay, loài hoa hữu nghị luôn thắm đẹp đất trời thủ đô nước Mỹ, kể cả các tháng năm tối tăm của thế chiến II, khi Mỹ - Nhật là 2 phe đối đầu chết sống. Chợt nhớ về lễ hội hoa anh đào ở Hà Nội năm nào. Cả trăm người bảo vệ, hoa vẫn bị ngắt bẻ xác xơ.

Thời điểm cuối tháng ba đến đầu tháng tư - mùa lễ hội hoa anh đào là thời điểm đẹp nhất trong năm tại Washington

Thành phố có nhiều kiến trúc đẹp. 6/10 tòa nhà nằm trong danh sách "kiến trúc được yêu thích nhất" của Viện Kiến trúc sư Mỹ thuộc về thủ đô. Đó là tòa Bạch ốc (Nhà Trắng), Thánh đường Quốc gia, Nhà tưởng niệm Thomas Jefferson (1743-1826, Tổng thống thứ 3), Tòa nhà Quốc hội, Nhà tưởng niệm Abraham Lincoln (1809 -1865, Tổng thống thứ 16), Đài tưởng niệm Chiến tranh Việt Nam. Đến Washington, D.C. nhất định phải ghé công viên quốc gia Nation Mall để có cái nhìn tổng quan về lịch sử nước Mỹ - cả vinh quang và đắng cay. Đây cũng là nơi diễn ra nhiều sự kiện quan trọng như: lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống, lễ Quốc khánh và bắn pháo hoa, lễ hội hoa anh đào... Tại đây, 48 năm trước, mục sư Martin Luther King (1929 -1968) nhà cách mạng dân quyền gốc Phi - giải thưởng Nobel Hòa bình 1964 đã đọc bài diễn văn "Tôi có một giấc mơ" tại cuộc diễu hành của hơn 250.000 người ủng hộ. Các cuộc biểu tình chống chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Iraq... cũng diễn ra tại "quảng trường hòa bình" này.

Có thể nhận ra từ rất xa, tháp Washington như cái bút chì khổng lồ, sừng sững giữa trời xanh. Tháp cao 169,29 m – là công trình cao nhất thế giới thời gian đấy, được xây từ năm 1848, đến 1884 mới hoàn thành. Du khách có thể đi thang máy lên chóp tháp để ngắm toàn cảnh thủ đô. Cũng không nên bỏ qua Viện Smithsonian - khu phức hợp lớn nhất thế giới với hàng chục bảo tàng đang lưu giữ hàng chục triệu hiện vật. Những bảo tàng quốc gia như: Lịch sử tự nhiên, không gian và Hàng không (có các phi thuyền Apollo), Nghệ thuật châu Phi, Lịch sử nước Mỹ, Nghệ thuật nước Mỹ, Thổ dân Mỹ... cùng nhiều bảo tàn tư nhân chuyên biệt và độc đáo luôn thu hút du khách.

Washington như cái bút chì khổng lồ, sừng sững giữa trời xanh

Nhà Trắng nổi tiếng được mọi người biết tới là nơi ở và làm việc của những đời tổng thống Mỹ. Tòa nhà làm bằng đá sa thạch theo phong cách cổ điển, sơn màu trắng. Khởi công từ năm 1792 và hoàn tất vào năm 1800, tòa nhà gồm 6 tầng với 132 phòng, có hồ bơi, rạp chiếu phim, sân quần vợt, đường băng bowling, đường chạy... với tổng diện tích sàn là 5.100m2 trong khuôn viên cực đẹp rộng 7ha. Thiết kế bên ngoài tòa nhà có vẻ đơn giản vì phần lớn cấu trúc đều xây chìm dưới mặt đất. Du khách chỉ có thể đứng từ xa chụp hình. Tòa nhà Quốc hội - điện Capitol là kiến trúc tiêu biểu của nước Mỹ, xây dựng từ năm 1793 -1800. Trên đỉnh chóp hình mái vòm đứng có tượng một người đàn bà cầm gươm, gọi là tượng Tự do. Đây là tượng cao nhất ở Washington D.C với ý nghĩa không có gì cao quý hơn tự do.

Buổi tối, điện Capitol lộng lẫy sắc màu. Du khách có thể xếp hàng vào thăm quan và có thêm nhiều phát hiện lý thú. Ngũ giác đài - Lầu Năm Góc là cơ quan đầu não của Bộ Quốc phòng Mỹ, công trình được hoàn thành vào năm 1943. Tòa nhà có nhiều số 5: 5 cạnh (ngũ giác), mỗi cạnh 5 dãy nhà, mỗi dãy nhà cao 5 tầng (không nhắc đến những tầng hầm). Người ta còn tính: vụ khủng bố 11/9/2001 vào Lầu Năm Góc làm cho 125 người thiệt mạng (125=5x5x5), trong đấy có 55 binh sĩ (!). Washington D.C có sứ quán của 173 đất nước. Đại lộ Massachusetts được gọi là Embassy Road vì có đến 57 sứ quán. Đây cũng là nơi đặt tổng hành dinh của Ngân hàng thế giới, Quỹ Tiền tệ quốc tế... cùng nhiều doanh nghiệp khác.

điện Capitol lộng lẫy sắc màu và rực rỡ về đêm

Đến thủ đô của nước Mỹ, tôi gặp khá nhiều người Việt trong những bảo tàng hay điểm thăm quan. Cứ tưởng như ở Sài Gòn, người nào lái xe một mạch gần 120km tới khu Eden Center bề thế. Giống như chợ Bến Thành, Eden Center có hơn 100 cửa hàng , với đủ món ngon Việt Nam, tiệm thuốc bắc, băng đĩa nhạc, sách báo, vàng bạc, quần áo, mỹ phẩm, làm tóc, trang điểm, nhà băng, du lịch, địa ốc... không chỉ có khách Việt mà những khách Tây, khách Tàu, đủ màu da, cũng la cà ăn uống và mua sắm. Vào các dịp Tết Nguyên đán, Tết Trung thu... đều có tổ chức những hoạt động văn hóa hướng về quê hương, có múa lân, chị Hằng - chú Cuội, hoạt cảnh Trưng Trắc cưỡi voi ra trận, thi gói bánh tét, bánh chưng, thi viết - vẽ về đất nước Việt Nam... Tôi đã có dịp làm quen và trò chuyện với nhiều người Việt ở đây, cả già lẫn trẻ. Tất cả đều cố gắng hòa nhập với xã hội Mỹ nhưng vẫn đau đáu tình cảm quê nhà.